Niet iedereen herkent meteen dat schulden problematisch zijn geworden. Veelvoorkomende signalen zijn het niet meer op tijd kunnen betalen van vaste lasten zoals huur, energie en zorgverzekering, of het gebruik van de ene lening om de andere af te lossen. Ook wie aanmaningen ontvangt, dagelijks piekert over geld, post begint te vermijden of leeft van een roodstand of creditcard, zit mogelijk in een gevaarlijke financiële situatie. Herken je meerdere van deze signalen? Dan kan er sprake zijn van problematische schulden en is professioneel advies verstandig.
De eerste stap bij te veel schulden is weten waar je precies mee te maken hebt. Zet al je schulden op een rij: de schuldeiser, het openstaande bedrag, de rente en de maandelijkse verplichtingen. Doe dit voor elke schuld, hoe klein ook. Denk aan:
Dit overzicht geeft je grip op de situatie én is later nodig als je professionele hulp inschakelt.
Naast je schulden is het belangrijk te weten wat er elke maand binnenkomt en wat eruit gaat. Maak een eenvoudig budget: noteer alle vaste lasten, variabele kosten en je netto inkomen. Zo zie je meteen hoeveel je maximaal per maand kunt aflossen en op welke uitgaven je eventueel kunt besparen.
Tip: Controleer ook of je recht hebt op toeslagen, zoals huurtoeslag, zorgtoeslag of kinderbijslag. Veel mensen met schulden laten geld liggen doordat zij vergeten toeslagen aan te vragen.
Nieuwe schulden maken de situatie complexer en duurder. Schuldhulpverleners adviseren nadrukkelijk om te stoppen met het afsluiten van nieuwe leningen, ook als dat op korte termijn aantrekkelijk lijkt. Onnodige abonnementen opzeggen, stoppen met rood staan en het creditcardgebruik staken zijn concrete eerste maatregelen.
Uit onderzoek van schuldhulporganisaties blijkt dat schuldeisers vaker bereid zijn tot een betalingsregeling dan mensen verwachten. Voorwaarde is wel dat de schuldenaar zelf het initiatief neemt en open is over de financiële situatie. Wie proactief contact opneemt, voorkomt bovendien verdere incassokosten en juridische stappen.
Gemeenten zijn wettelijk verplicht schuldhulpverlening aan te bieden aan inwoners met financiële problemen. Toch maken lang niet alle rechthebbenden gebruik van dit gratis aanbod. Wie zich aanmeldt bij het gemeentelijke schuldhulpverleningsloket, mag rekenen op:
Je kunt ook bellen naar Geldfit via 0800-8115 (gratis). Zij luisteren naar je verhaal en denken met je mee, anoniem en zonder oordeel.
Als de situatie echt problematisch is, zijn er twee officiële trajecten:
Minnelijk traject: De gemeente probeert met alle schuldeisers afspraken te maken over gedeeltelijke kwijtschelding. Dit traject duurt maximaal 18 maanden. Werkt iedereen mee? Dan ben je daarna grotendeels schuldenvrij.
Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen): Werken niet alle schuldeisers mee aan het minnelijk traject? Dan kun je bij de rechtbank wettelijke schuldsanering aanvragen. De rechter stelt een bewindvoerder aan en je werkt 18 maanden aan aflossing. Na afloop krijg je een schone lei waarbij je resterende schulden worden kwijtgescholden.
Kan ik mijn schulden zelf oplossen?
Ja, bij relatief kleine schulden is het soms mogelijk zelf betalingsregelingen te treffen. Zodra je meerdere schuldeisers hebt of de schulden snel groeien, is professionele hulp sterk aan te raden.
Wat als ik me schaam om hulp te vragen?
Schulden kunnen iedereen overkomen, bijvoorbeeld door ziekte, ontslag, scheiding of gewoon pech. Schuldhulpverleners oordelen niet. Ze zijn er juist om je te helpen, ongeacht hoe de schulden zijn ontstaan. Hoe sneller je hulp vraagt, hoe meer opties er zijn.
Mag een deurwaarder zomaar beslag leggen?
Ook wanneer er een betalingsregeling loopt, kan een deurwaarder in sommige gevallen alsnog beslag leggen. Wel geldt altijd de beslagvrije voet: een minimumbedrag van je inkomen blijft beschermd zodat je kunt blijven voorzien in je basisbehoeften.
Wat zijn de kosten van schuldhulpverlening?
Schuldhulpverlening via de gemeente is volledig gratis. Wees alert op commerciële partijen die geld vragen voor schuldhulp. Dit is wettelijk niet toegestaan voor de basisvormen van schuldhulpverlening.
Als je te maken hebt met teveel schulden, kunnen ook de volgende onderwerpen relevant zijn:
Schuldenproblematiek verdwijnt niet vanzelf, maar is met de juiste aanpak wel degelijk oplosbaar. Het stappenplan biedt een concreet startpunt. Duizenden Nederlanders gingen eerder door dit proces en kwamen er doorheen. Schulden kunnen iedereen overkomen, door ontslag, ziekte of een scheiding.
